‘het allochtoon zijn is geen garantie voor betere multiculti journalistiek’

foto: wikipedia.org

foto: wikipedia.org

Voor mijn opleiding journalistiek, aan de Hogeschool Journalistiek in Tilburg, heb ik me onlangs verdiept in een aantal interculturele kwesties. Moeten redacties bijvoorbeeld (in de huidige multiculturele samenleving) meer etnische minderheden aantrekken? Of is dat overbodig en gaat het vooral om het aannemen van goede journalisten? In het onderstaande verslag probeer ik op die vragen een antwoord te formuleren.

Op de journalistieke website De Nieuwe Reporter schreef wetenschapsjournalist Nadine Böke een tijd geleden een stuk over de invloed van de media op vooroordelen. In het verslag haalt ze een onderzoek van dr. Hajo Boomgaarden aan, van de Universiteit van Amsterdam. Uit het onderzoek blijkt, volgens Böke, dat na een sterkere negatieve berichtgeving over allochtonen ‘meer mensen het immigratie- en allochtonenvraagstuk als een belangrijk maatschappelijk probleem ervaren’. En aan de andere kant kan positieve berichtgeving vooroordelen juist ontkrachten, zo schrijft Nadine Böke op De Nieuwe Reporter. Het onderzoek zelf staat helaas niet meer online. Volgens Böke blijkt uit het onderzoek dus dat de invloed van de media op vooroordelen groot is.

Als we dat in ons achterhoofd houden is het interessant om na te denken over de samenstelling van een redactie. Immers, de redactie heeft veel invloed op de denkwijze van mensen in de samenleving (zo blijkt uit het onderzoek). In dit verslag ga ik opzoek naar de samenstelling van de redactie; hoe zou die idealiter eruit moeten zien? In het verleden zijn hierover verschillende standpunten gevormd. Ik ga op zoek naar de voor- en tegenstanders van een cultureel divers samengestelde redactie.

Een cultureel divers samengestelde redactie

In 2009 schreef verslaggever Patrick Pouw op de journalistieke website De Nieuwe Reporter het volgende:

Redacties zijn te wit. Journalisten weten niet wat er speelt in ‘allochtoon Nederland’. En minderheden krijgen te weinig de kans om hún stem te laten horen in de media.

De stelling dat redacties ‘te wit’ zijn wordt vaker aangehaald. De Belgische Kathleen de Ridder heeft er een boek over geschreven: “De witte media Of waarom ‘allochtonen’ altijd slecht nieuws zijn”. In het boek schrijft De Ridder over het beleid van de media wat betreft diversiteit. Op de achterkant van het boek noemt ze de media de ‘witte bastions’.

foto: wikipedia.org

foto: wikipedia.org

Naast het boek is Kathleen de Ridder ook verbonden aan het Belgische Minderhedenforum. Het forum ‘treedt op als spreekbuis en belangenbehartiger’ en wil ‘de maatschappelijke positie van etnisch-culturele minderheden in Vlaanderen versterken’. Een onderdeel van het Minderhedenforum is TrefMedia (Trefpunt voor Media in Diversiteit). TrefMedia is ervan overtuigd dat media in hun samenstelling representatief moeten zijn voor de hele maatschappij. Alleen zo kunnen ze een representatief en evenwichtig beeld van de maatschappij schetsen, zo staat er op de website van TrefMedia te lezen. Verder staat er op de site:

Het is daarom noodzakelijk dat de etnisch-culturele minderheden vertegenwoordigd zijn in de Vlaamse media, dit zowel op de werkvloer als wat betreft de participatie in informatieve, ontspannings-, fictie- en andere programma’s.

Het standpunt van TrefMedia (en het overkoepelende Minderhedenforum) en de visie van (aan TrefMedia verbonden) Kathleen de Ridder wordt hiermee duidelijk; volgens hen moeten er etnisch-culturele minderheden aanwezig zijn op de verschillende redacties (cultureel divers samengestelde redacties). Volgens TrefMedia is dat dé oplossing om evenwichtige en accurate berichtgeving te garanderen:

Dit is noodzakelijk om de huidige negatieve en stereotiepe beeldvorming over allochtonen te doorbreken.

foto: wikipedia.org

foto: wikipedia.org

In Nederland is het nog niet zo gemakkelijk gebleken om de redacties met etnisch-culturele minderheden gevuld te krijgen. Huub Evers en Joop Fleuren, beiden lange tijd verbonden aan de Hogeschool Journalistiek in Tilburg, schreven er op De Nieuwe Reporter een stuk over. Ze geven aan dat het percentage allochtonen op redacties nog steeds klein is en niet of nauwelijks groeit, ‘ook niet op de journalistenopleidingen’.

Op een gegeven moment stappen de schrijvers af van het idee dat etnische achtergrond belangrijk is voor een redactie. Het gaat volgens Joop Fleuren en Huub Evers wellicht meer om interculturele competenties, samengepakt in de term ‘multicultureel vakmanschap’:

Die term houdt in dat alle professionals voldoende toegerust moeten zijn om hun werk goed te doen in een samenleving die de laatste tientallen jaren veranderd is in een multiculturele samenleving”

Waar TrefMedia en Kathleen de Ridder ervan overtuigd zijn dat er meer etnisch-culturele minderheden op een redactie moeten zitten, geloven Fleuren en Evers juist dat ‘het allochtoon zijn geen garantie voor betere multiculti journalistiek’ is. En dat iemand intercultureel competent is, wil volgens Joop Fleuren en Huub Evers niet zeggen dat iemand daarmee direct een goede journalist is:

Het maakt duidelijk dat een interculturele competentie […] alleen in samenhang met andere journalistieke competenties gezien kan worden. Een journalist kan nog zo intercultureel competent zijn, daarmee is hij nog geen goede journalist.

foto: wikipedia.org

foto: wikipedia.org

Samenvattend zien we dus dat er voorstanders zijn van een cultureel divers samengestelde redactie (bijvoorbeeld het Belgische TrefMedia, het Minderhedenforum en Kathleen de Ridder), waarbij op een redactie ook een representatief aantal etnisch-culturele minderheden aanwezig zijn. Aan de andere kant is er het standpunt van de interculturele competenties, waarbij niet etnische achtergrond maar de eigenschappen van de journalist relevant zijn. Zo zijn onder andere Huub Evers en Joop Fleuren ervan overtuigd dat een redactie niet zozeer veel etnisch-culturele minderheden nodig heeft maar goed opgeleide journalisten die weten hoe ze te werk moeten gaan in een multiculturele samenleving.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s